Circus Kavaljos

In januari 1936 nam een aantal Amsterdamse industriëlen het initiatief tot een inzamelingsactie voor twee zeer verschillende goede doelen: voor het Nederlandse Rode Kruis, dat een hulpactie had opgezet voor Abessinië (het huidige Ethiopië), waar Mussolini een inval had gedaan, en daarnaast voor Maatschappij Apollo, een fonds voor oude acteurs.info
De initiatiefnemers, allen paardenliefhebbers, wilden hiernaast ook belangstelling voor het fenomeen circus wekken. Ze brachten geld bijeen om een klein tijdelijk circus te laten bouwen op het achtererf van de Hollandsche Manege aan de Vondelstraat 140. Deze manege was in 1880 ontworpen door Dolf van Gendt.info Het gebouw is een Rijksmonument; het is nog steeds als manege in gebruik.

De Hollandsche Manege werd, inclusief paarden, indertijd regelmatig afgehuurd door de steenrijke eigenzinnige ondernemer en paardenliefhebber Bernard van Leer.info Van Leer was oprichter van het reizende Circus Kavaljos, Het Circus der Amateurs dat op verschillende plaatsen voorstellingen gaf om fondsen te werven; aanvankelijk alleen in Nederland, later ook daarbuiten.
De editie van Circus Kavaljos in 1936 werd ontworpen door Ad Grimmon en Piet Grossouw.info Aan de Vondelstraat 140, verborgen op de binnenplaats van de manege hadden de architecten “kans gezien een saloncircus met eigen stallen op te bouwen, rijk en toch eenvoudig in wit, blauw en zilver.”info Vele kranten beschreven het sprookjesachtige interieur, dat te bereiken was via een witte gang waarin schilderijen hingen met circustaferelen evenals vier paardenfiguren van gips, gegoten naar een beeld Grimmon’s vriend, de beeldhouwer John Rädecker.info
Het circus bracht vier avondvoorstellingen voor een publiek van 300 bezoekers. Het programma bevatte rij- en dressuurnummers, er was ruimte voor acht paarden in galop. Voor het eerst in Nederland traden de organiserende chevaliers d’industrie ook zelf als ruiters of amazones op. Bij de opening op 25 januari 1936 zat de Amsterdamse elite in avondkleding en rijkostuums op de voorste rijen rond de grote piste met zand en zaagsel.
Wegens groot succes werd een maand na de eerste reeks voorstellingen, een tweede serie optredens geprogrammeerd in Amsterdam, van 7 tot en met 15 maart 1936. Ook van dit programma werden de opbrengsten geschonken aan goede doelen.

De verpakkingsfabriek van Van Leer uit Vreeland groeide na de oorlog uit tot de beursgenoteerde multinational Koninklijke Van Leer Emballage. In 1949 richtte Van Leer een fonds op dat ook nu nog actief is. De Bernard van Leer Foundation richt zich wereldwijd op kinderen in achterstandssituaties.

© Archief Grimmon

Print Friendly, PDF & Email