Vliegtuigongeluk Floor Grimmon

An RädeckerAnni, Amsterdam 1919 – Antwerpen (B) 2018 of 2019 (99), dochter van John Rädecker, met wie Ad Grimmon zijn hele leven bevriend is geweest Gesprek met An Rädecker, Antwerpen 20 augustus 2015 herinnerde zich dat Floor Grimmon,Amsterdam 03-06-1921 – Augenblae (VK) 21-07-1948 (27) de oudste zoon van Ad Grimmon, in de eerste helft van de jaren ’30 vaak met zijn vader en diens vriendin Joop in de zomervakanties mee kwam naar de Noord-Hollandse duinen.Gesprek 20-08-2015, Antwerpen Floor was net zo oud als haar broer Hanni.Johan Raedecker, Groet 22-02-1921 – Antwerpen (B) 02-12-1976 (55) Misschien waren deze jaren de meest stabiele jaren uit het leven van Floor Grimmon.

Floor Grimmon
Floor werd in 1921 geboren aan de Prinsengracht 289 in Amsterdam. Hij was vernoemd naar wethouder Floor Wibaut, met wie zijn vader Ad Grimmon zoveel samenwerkte. In 1924 verhuisde hij met zijn ouders naar de Vondelstraat 98, waar zijn broertje Vincent werd geboren. Vincent overleed na 9 maanden.Vincent, Amsterdam 11-03-1924 – Amsterdam 20-12-1924 Dat had grote gevolgen voor de familie. Hoewel de jongste zoon RodoRodomont Vincent, Amsterdam 07-11-1925 – San Diego, Californië (VS), 2006 (93) nog geen jaar later werd geboren, zou er een einde komen aan de relatie van Ad Grimmon en Toos Brondgeest.
Floor was vier jaar oud toen zij naar Bilthoven verhuisden; later vertrok zijn moeder met hem en Rodo telkens weer naar een ander adres. In 1926 en 1927 woonden zij in Den Haag, Naarden en Amsterdam, aan de Volkerakstraat 7, waarna Toos de kinderen meenam naar Weltevreden, Nederlands-Indië. Na terugkomst in Nederland, via Den Haag, registreerde ze zich als geneesheer aan de Kortegracht 20 in Amersfoort. In 1931 schreef ze zich in aan de Dalweg 23 in Hilversum, waar toen het christelijk tehuis voor schoolgaande kinderen Pension Woek was gevestigd en in het jaar daarop trok ze met Rodo in aan de Ruitersweg 8 in Hilversum – bij haar schoonouders Bert en Dora Grimmon, die telkens weer tijdelijk onderdak boden aan hun kinderen en diens partners, en aan hun kleinkinderen.
In Hilversum slaagde Floor in 1934 voor het toelatingsexamen voor de Gemeentelijke HBS.De Gooische Post, 17 juli 1934, p.1 Zijn vader Ad Grimmon was intussen definitief teruggekeerd naar de Vondelstraat in Amsterdam; hoewel formeel nog getrouwd met Toos, was hij er gaan samenwonen met zijn vriendin Joop van Dijk. Met hen ging Floor in de eerste helft van de jaren ’30 geregeld mee naar zee, naar de camping in Groet, waar John Rädecker met zijn familie de zomervakanties doorbracht en waaraan zijn dochter An fijne herinneringen had.

Engelandvaarder
Direct na Floors eerste jaar op de HBS vond zijn moeder woonruimte voor haar en de kinderen in Loosdrecht; drie jaar later, in april 1938, vertrok zij met hen naar België, Rue Grétry 142 in Luik. Misschien vormde dit vertrek de aanleiding voor Toos om dertien jaar nadat zij en Ad uit elkaar waren gegaan, de echtscheiding aan te vragen. De scheiding werd uitgesproken door het Amsterdamse gerechtshof.De scheiding werd uitgesproken op 6 oktober 1938, op 5 december 1938 ingeschreven in het register van de Burgerlijke stans en op 7 januari 1937 gepubliceerd in de Nederlandsche Staatscourant Toos is in 1939 nog wel terug geweest in Amsterdam, op het adres Volkerakstraat 29. 
Kennelijk onderhield zij geen contact meer met Ad Grimmon, die later heeft verklaard dat Toos en zijn zoons Floor en Rodo, 18 en 15 jaar oud, in België waren toen de oorlog uitbrak. In 1942 hoorde hij dat ze in Stuttgart, Duitsland zouden zijn, maar alle pogingen om hen te vinden mislukten. In 1948 zei hij hierover: “Ten einde raad heb ik toen een poging aangewend om als architect naar de Oost Compagnie te komen en dan zodoende met mijn twee zoons in contact te komen.” Hiertoe had hij een brief geschreven naar deze nationaalsocialistische organisatie in Den Haag, maar toen hij werd verwezen naar de Rijkscommissaris voor de Oekraïne in Rowno (Rivne) ondernam hij geen verdere actie. Volgens het Amsterdamse bevolkingsregister is Floor, toen nog 17 jaar, met zijn moeder en broer meegegaan naar Luik. Maar hij is niet met hen meegereisd naar Nederlands-Indië (waar Toos korte tijd verbleef), Stuttgart (waar ze geregistreerd is in 1948) of Burnaby, Canada (waarnaar ze nadien met Rodo emigreerde).In de tussentijd, op 3 juni 1939, had Floor Grimmon de dienstplichtige leeftijd bereikt, maar na de capitulatie van Nederland op 10 mei 1940 kreeg de lichting die in 1939 moest opkomen in zijn geheel groot verlof: Nederland had immers geen leger meer
Floor ging naar Frankrijk, waar het Consulaat van Spanje in Marseille hem op 21 augustus 1942 een laissez passer verstrekte om door Spanje naar Portugal te reizen, met aldaar een maximale verblijfsduur van 30 dagen. Op 9 januari 1943 verkreeg hij opnieuw een vergunning tot doorreis, nu van een Zweedse organisatie, gevestigd in Parijs, waarmee hij vanuit zijn woonplaats Saint Béat, Haute Garonne in de Pyreneeën, opnieuw naar Portugal kon reizen; ditmaal kon hij maximaal 15 dagen in Lissabon blijven.Documenten in familiebezitOver de reizen van Floor door Frankrijk, Spanje en Portugal is weinig bekend, maar wel dat hij Engelandvaarder’ werd.Onder Engelandvaarder wordt verstaan: “de toenmalige Nederlander of Nederlands onderdaan die na de capitulatie van Nederland op 14 mei 1940 (Zeeland een aantal dagen later) en uiterlijk op 6 juni 1944 (D-day) tegen de wil van de vijand uit enig bezet gebied behorende tot het Koninkrijk der Nederlanden zoals zich dat bij het uitbreken van de Tweede Wereldoorlog heeft uitgestrekt, dan wel enig ander door de vijand bezet of vijandelijk gebied heeft verlaten met de bedoeling een persoonlijke bijdrage te leveren aan de geallieerde oorlogsvoering”. Nationaal Archief, Onderzoeken, Engelandvaarders 1940-1944 Vanuit Lissabon kwam hij terecht bij de Royal Netherlands Military Flying School, een Nederlandse vliegschool op Jackson Army Airfield in Jackson, Mississippi.Paulette DeRito, e-mail 26 juli 2022 Daar werd grond- en vliegend personeel gedurende de Tweede Wereldoorlog opgeleid (in de periode 8-5-1942 tot 15-02-1944) voor de Koninklijke Luchtmacht, de Militaire Luchtvaart van het Koninklijk Nederlands-Indisch Leger en de Marine Luchtvaartdienst. Floor werd vervolgens uitgezonden naar Canberra, voor actieve dienst in het XVIIIe Squadron van de Royal Australian Air Force (RAAF), dat op 4 april 1942 was opgericht.Nieuwe Leidsche Courant, 22 juli 1948 Het squadron van de RAAF was gerelateerd aan de Nederlands-Indische luchtmacht KNIL, die er B-52 C/D Mitchell bommenwerpersEen tweemotorig eendeksvliegtuig met dubbel richtingsroer en intrekbaar landingsgestel en neuswiel, vernoemd naar de Britse vliegtuigconstructeur Mitchell gebruikte tegen de Japanners, als onderdeel van de Amerikaanse luchtmacht in het Verre Oosten.De Gooi- en Eemlander, 22 juli 1948

Judith Woudhuysen
In Lissabon had Floor Judith Woudhuysen leren kennen.
Haar ene grootvader, Levi WoudhuysenDen Helder 14-04-1856 – ? uit Den Helder, was diamantslijper in Amsterdam, waar hij op 4 september 1876 was getrouwd met Judith Coe.Amsterdam 04-02-1856 – ? Ze verhuisden naar Antwerpen, waar in 1887 hun zoon Marcus werd geboren.Antwerpen (B) 14-06-1887 – ? Henry volgde in 1890 in AmsterdamAmsterdam 21-07-1890 – New York City (New York VS) 14-05-1977 (86) en Isaac in 1893 weer in Antwerpen.Antwerpen (B) 21-01-1893 – ? Tijdens de Eerste Wereldoorlog woonde de familie in Den Haag, aan de Amsterdamschestraat 37 en de Jan Blankenstraat 76,In resp 1915 en 1917, Digitale Stamboom Haags Gemeentearchief (2017) later in Parijs. Marcus werd, net als zijn vader, diamantbewerker; Henry en Isaac begonnen als kantoorbediende; Henry zou Judiths vader worden.
Haar andere grootvader, Isaac Goudsmit uit Den Haag,Den Haag 11-02-1873 – Auschwitz (D) 11-02-1943 (70) trouwde daar met Marianne Gompers uit Amsterdam,Amsterdam 25-07-1872 – Auschwitz (D) 11-02-1943 (71) en woonden daarna aan de Koninginnegracht 137 in Den Haag. Isaac was handelsreiziger en winkelier in modeartikelen voordat hij meubelfabrikant werd. De modezaak moet Goudsmit Gompers Dameshoeden van Marianne aan de Prinsestraat 86 zijn geweest die zij daar tot de oorlog heeft gehad.Wellicht in navolging van haar vader, winkelier in dameshoeden, zie Van Calmthout (2016). Haar vader was Abraham Samuel Gompers, Den Haag 1861, Digitale Stamboom Den Haag (2016) Isaac en Marianne kregen twee kinderen, RachelDen Haag 23-11-1898 – New York City (New York, VS) 22-03-2003 (104) en Sam.Samuel Abraham, Den Haag, 11-07-1902 – Reno, Nevada (USA) 04-12-1978 (76) Sam Goudsmit zou fysicus worden. Hij promoveerde in 1927 in het relatief nieuwe Zeemanlaboratorium in Amsterdam dat Ad Grimmon – latere schoonvader Judith – enkele jaren eerder in opdracht van de gemeente had ingericht. Sam emigreerde daarna naar de USA en werkte er op de Universiteit van Michigan in Ann Arbour en voor het Massachusetts Institute for Technology (M.I.T.). In de oorlog was hij wetenschappelijk hoofd van een missie die onderzocht hoever nazi-Duitsland was gevorderd met de ontwikkeling van een atoombom.Sam Goudsmit won de Max Planckmedaille in 1964, samen met George Uhlenbeck uit Batavia, Nederlands-Indië. In 2016 publiceerde Martijn van Calmthout de biografie Sam Goudsmit, Zijn jacht op de atoombom van Hitler
Rachel Goudsmit was op 20 september 1921 in Den Haag getrouwd met Henry Woudhuysen, inmiddels chemicus; hij had tot die tijd bij zijn ouders in Parijs gewoond en was inmiddels directeur van een N.V. Judith was hun enige kind, ze werd in 1923 geboren in de Brusselse gemeente Etterbeek, waarna de familie naar Parijs verhuisde en later weer naar Den Haag. In 1926 woonden zij in Schaarbeek, Brussel, waar Judith naar school ging.
Nadat de Duitsers in 1940 Brussel waren binnengevallen vluchtten Henry en Rachel met Judith naar Pinsaguel in Zuid-Frankrijk, waar ze enkele jaren konden blijven wonen; Henry had verderop in Toulouse werk gevonden. Het Vichy regime noopte de Joodse familie echter om ook uit Frankrijk te vluchten, naar Portugal.Paulette DeRito, e-mail 9 augustus 2023 Daar verleende het Nederlandsche Gezantschap in Lissabon bijstand aan vluchtelingen.Het gezantschap vervulde eind 19e eeuw een belangrijke rol in de onderhandelingen tussen Nederland en Portugal betreffende Timor (Nederlands-Indië). Tijdens de Tweede Wereldoorlog had ze opnieuw een belangrijke rol, om de betrekkingen met het vrije en strategisch gelegen Portugal goed te houden. Ook de vluchtelingenzaken in die tijd vielen ten dele voor rekening van het gezantschap. Het gezantschap bestond in Portugal uit slechts een hele kleine staf, een gezant en een kanselier. Inventaris van het archief van het Nederlandse Gezantschap in Portugal (Lissabon), (1759) 1888-1954 (1957) Nationaal Archief, Den Haag 1990, Nummer Toegang: 2.05.161, Versie: 06-07-2021, G.P. de Vries In 1943 wisten zij op een visum dat zij hadden verkregen via de Nederlandse consul van Portugal in Bordeaux, Aristides de Sousa Mendes, vanuit Lissabon weg te komen naar New York. Rachel noemde zich in Amerika voortaan Rosemary, kortweg Ro; Judith Harriet werd Jetty. 

Augenblae
Floor en Judith woonden tezelfdertijd in de Haute Garonne, Saint Béat ligt op ongeveer 115 km afstand van Pinsaguel, maar zij hebben elkaar in Portugal ontmoet. Ze trouwden in Amerika en tegen het einde van de oorlog werd hij naar Australië gestuurd voor missies in het door Japan bezette Nederlands-Indië; Judith/Jetty ging met hem mee naar Melbourne. Hier werd in januari 1946 hun dochter geboren. Vrijwel direct na de bevrijding van Nederland kwamen ze met hun dochter terug naar Den Haag en vestigden zich aan de Ten Hovestraat 78.
Op 21 juli 1948 vloog Floor, 27 jaar, met vijf ervaren collega’s met een North American Mitchell B-25 C/D vroeg in de ochtend naar de haven van Lossiemouth in Schotland. Acht van deze toestellen vlogen na de Tweede Wereldoorlog bij de Marine Luchtvaartdienst vanaf Marinevliegkamp Valkenburg (bij Wassenaar), en wel bij het 320 squadron. De vliegeniers waren vertrokken van vliegveld Valkenburg om onderdelen naar het nieuwe vliegdekschip HM Karel Doorman over te brengen.
Het ging helemaal mis. De Marine Luchtvaartdienst, liet Jos Evers weten,E-mail Jos Evers, 16 januari 2017 had dit jaar vaker grote tegenslagen te verwerken: “Ook in 1948 bleven vliegongelukken de M.L.D. niet bespaard. Een Firefly stortte neer op een school in Apeldoorn en een andere bij het dorp Valkenburg; een Mitchell vloog met zes man tegen de Schotse kust te pletter. [..] Het waren evenzovele dagen van rouw om het verlies van de jonge levens der M.L.D.- mannen, die in deze vliegtuigen de dood vonden.”Honselaar (1950), p. 329
Om 07.15 uur verongelukte het vliegtuig van Floor en zijn collega’s boven Augenblae, vermoedelijk vanwege slecht zicht bij het aanvliegen van de kust. De wrakstukken werden door een boer gevonden op de helling van een heuvel op enkele kilometers van vliegveld Vordoun, voordat de Britse vliegtuigen die al waren opgestegen om te zoeken, ter plaatse waren.Nieuwe Leidsche Courant, 21 juli 1948
Het ongeluk was groot nieuws, er werd in tal van kranten in het hele land over geschreven. De slachtoffers werden met de HM Van Kinsbergen naar Den Helder gebracht en vervolgens naar Den Haag. Daar werd Floor Grimmon samen met vliegenier D. Gentis en telegrafist C. Swens met militaire eer begeleid naar de Algemene Begraafplaats Westduin aan de Laan van Meerdervoort. Er waren officieren en manschappen aanwezig van Marine Vliegkamp Valkenburg en matrozen droegen rouwkransen. De begrafenisstoet trok langs het Vredespaleis in Den Haag, waarvoor Ad Grimmon vijftig jaar eerder bij Ed. CuypersEduard Henricus Gerardus Hubertus, Roermond 18-04-1859 – Den Haag 01-06-1927 (68) aan de prijsvraagontwerpen had gewerkt.

New York
Na de begrafenis van Floor, in 1948, emigreerde Jetty met haar dochter naar New York, naar haar ouders Henry Woudhuysen en Rachel Rosemary (Ro) Goudsmit, die hier inmiddels in The Bronx woonden; Ro Woudhuysen-Goudsmit overleed er in 2003 op 104-jarige leeftijd. Jetty hertrouwde en kreeg nog twee kinderen; ze stierf in 2018, 94 jaar oud.
De voorbereidingen voor emigratie van Isaac Goudsmit en Marianne Gompers naar de Verenigde Staten waren al in gang gezet, maar konden niet voorkomen dat zij in 1943 werden gedeporteerd uit Den Haag. Zij stierven op 12 februari 1943 in de gaskamers van Auschwitz.

© Archief Grimmon